Đồng bằng sông Cửu Long: “Nóng” việc chống sạt lở

QĐND - Vài năm trở lại đây, tình trạng sạt lở ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) rất đáng lo ngại. Sạt lở không chỉ diễn ra trong mùa lũ, mùa mưa bão mà còn ngay trong mùa khô, ở ven bờ biển, trên những con sông chính và cả kênh rạch…

Tình hình ngày càng nghiêm trọng

Mùa khô vừa qua, nhiều địa phương ở ĐBSCL lại tiếp tục gặp phải tình trạng sạt lở bất thường, đe dọa đến tính mạng và tài sản của người dân. Từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 6, trên địa bàn quận Cái Răng, TP Cần Thơ liên tiếp xảy ra 3 vụ sạt lở tại các địa điểm: Khu vực 5 (phường Ba Láng), khu vực Phú Lợi (phường Tân Phú) và đường Võ Tánh (phường Lê Bình). Các vụ sạt lở đã gây thiệt hại 4 căn nhà, hơn 160m đường giao thông và cuốn trôi nhiều tài sản có giá trị khác của người dân.

Còn tại Sóc Trăng, trong các ngày 16 và 18-6, sạt lở xảy ra tại cùng một địa điểm ở khu vực ấp 9, xã Trinh Phú, huyện Kế Sách, gây hư hại 9 căn nhà, hơn 80m đường giao thông nông thôn đổ ụp xuống sông. Tiếp sau đó, ngày 20 và 21-6, sạt lở cuốn trôi hơn 20m đường giao thông cùng 4 căn nhà ở ấp Phụng An, xã Song Phụng, huyện Long Phú.

Trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, gần đây nhất là trong hai ngày 24 và 25-6, một đoạn đường ven sông dài hơn 50m ở ấp Hòa Định, xã Vĩnh Thới, huyện Lai Vung đã bị sạt lở, kéo theo 4 căn nhà đổ sụp. Con số thống kê từ Văn phòng Ban chỉ huy Phòng, chống lụt bão-tìm kiếm, cứu nạn tỉnh Đồng Tháp cho thấy, Đồng Tháp là một trong những “điểm nóng” về sạt lở ở ĐBSCL với 40 xã, phường, thị trấn thuộc 9 huyện, thị, thành phố nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cao.

Hiện nay, hầu hết bờ biển ở ĐBSCL đều bị xói lở với nhiều mức độ khác nhau. Những đoạn bờ biển có tốc độ xói lở mạnh (từ 30-100m/năm) là: Tân Thành (huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang); Hiệp Thạnh, Đông Hải (huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh); Gành Hào (huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu).

Theo khảo sát của Cục Phòng, chống thiên tai (Tổng cục Thủy lợi), ở tỉnh Sóc Trăng, đoạn bờ biển từ ấp Biển Trên, thị trấn Vĩnh Châu, huyện Vĩnh Châu đến khu vực giáp ranh với tỉnh Bạc Liêu đang bị xâm thực mạnh. Dải đất ven biển tỉnh Cà Mau có chiều dài 254km, trong giai đoạn từ năm 1973 đến nay, một số đoạn bờ biển đã và đang bị xói lở nghiêm trọng, đáng lưu ý là khu vực từ cửa sông Tràng Tràm đến xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển, diện tích đất mất đi gần 4.890ha. Khu vực cửa sông Ông Đốc (huyện Trần Văn Thời) đến rạch Tiểu Dừa (huyện U Minh), trung bình mỗi năm mất 22ha đất… Cục Phòng, chống thiên tai (Tổng cục Thủy lợi) cho biết, khu vực ĐBSCL hiện có 265 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển, tổng chiều dài hơn 450km. Nguyên nhân gây sạt lở có phần do chặt phá, khai thác tài nguyên vùng đầu nguồn bừa bãi; khai thác cát, sỏi trái phép; xây dựng các công trình không hợp lý; phát triển kinh tế biển không theo quy hoạch.

Đâu là giải pháp?

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, đến nay cũng chưa có nhiều công trình nghiên cứu bảo vệ đặc trưng riêng, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của vùng đất này.

Ông Đỗ Đức Dũng, Phó viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam cho rằng, trong bảo vệ bờ biển, giải pháp công trình cứng như kè bê tông, đá đổ… đã phát huy hiệu quả, tuy nhiên giải pháp này cần nguồn đầu tư lớn với chi phí thực tế từ 80-100 tỷ đồng/km. Do đó, các công trình này chỉ nên áp dụng ở những đoạn bờ biển xung yếu, sạt lở nghiêm trọng nhằm bảo vệ khu dân cư, cơ sở hạ tầng quan trọng, còn về lâu dài cần áp dụng giải pháp “công trình mềm” bảo vệ, phát triển rừng ngập mặn và hệ sinh thái đa dạng ven biển. “Rừng ngập mặn ven biển có vai trò quan trọng và cần phải có 3 đai cây điển hình là: Đai cây tái sinh, đai cây tiêu tán sóng có tầng tán nằm trong biên độ triều và cây đai cao có tầng tán nằm chủ yếu trên mực nước triều cường”, ông Dũng nói.

PGS, TS Trịnh Văn Hạnh, cán bộ Viện Sinh thái và Bảo vệ công trình (Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam) cũng khẳng định, đai rừng ngập mặn ven biển có vai trò hết sức quan trọng trong việc cân bằng bùn cát. Tuy nhiên, rừng ngập mặn ven biển nước ta đã và đang tiếp tục bị suy thoái nghiêm trọng, do đó việc khôi phục rừng ngập mặn trong điều kiện xói lở bãi triều hiện nay gặp rất nhiều khó khăn. Giải pháp "tường mềm" giảm sóng, tạo bồi lắng để trồng cây ngập mặn là hướng giải quyết hợp lý.

Đối với các giải pháp chống sạt lở bờ sông, rạch thì nhiều chuyên gia, nhà khoa học có chung nhận định: Tình trạng sạt lở bờ sông, rạch vùng ĐBSCL xảy ra rất thường xuyên, trên phạm vi rộng nên không thể xây dựng công trình bảo vệ cho toàn bộ hệ thống được. Do đó, cần chú trọng đến các giải pháp phi công trình, ứng dụng thử nghiệm các loại vật liệu, công nghệ mới, chú trọng đến các giải pháp sử dụng vật liệu đơn giản, thân thiện với môi trường, giá thành rẻ. Bên cạnh đó, cần xây dựng quy hoạch khai thác lợi ích tổng hợp lòng dẫn sông, kênh rạch như nuôi trồng thủy sản, khai thác cát, xây dựng cơ sở hạ tầng ven bờ…bảo đảm không gây tác động xấu đến môi trường.

PGS, TS Lê Anh Tuấn, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu (Trường Đại học Cần Thơ) đề xuất: Trong ứng phó với biến đổi khí hậu, sạt lở, cần phải có cả những giải pháp công trình và giải pháp phi công trình. Với hoàn cảnh đất nước còn nghèo, trình độ quản lý của địa phương còn hạn chế thì nên hướng đến ưu tiên cho những giải pháp phi công trình. Trước mắt, vùng ĐBSCL nên tập trung đẩy mạnh việc trồng, bảo vệ, phát triển rừng ngập mặn và hệ thống đê nhỏ ven biển, vì nó sẽ ít tốn kém mà hiệu quả có thể không thua gì những công trình đê biển đồ sộ.

HỒNG HIẾU – LÊ HÙNG

Nguồn: http://www.qdnd.vn/

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.