Workshop "Mô hình thành phố thông minh và thành phố xã hội - trao đổi về phát triển đô thị giữa Việt Nam và Đức"

Vào lúc 8h30 sáng ngày 7/10, Trung tâm NCCL&CSQG (CSS) và Trung tâm nghiên cứu quốc tế (SCIS) thuộc Trường Đại học KHXH&NV, ĐHQG-HCM cùng Viện Friedrich Ebert Stiftung, văn phòng Việt Nam (FES) đã tổ chức workshop "Mô hình Thành phố thông minh và Thành phố xã hội - trao đổi về phát triển đô thị giữa Việt Nam và Đức".

 

PGS.TS Nguyễn Minh Hoà chủ trì phiên thảo luận thứ nhất về vấn đề Thành phố Xã hội và Thành phố Thông minh

Ảnh: SCIS

TS Ngô Thị Phương Lan, Phó hiệu trưởng đại học KHXH&NV tham dự và phát biểu chào mừng. Buổi thảo luận chia thành 2 phiên. Phiên thảo luận thứ nhất về vấn đề Thành phố Xã hội và Thành phố Thông minh – mô hình phát triển đô thị ở Đức và Việt Nam diễn ra vào sáng ngày 7/10, từ 9h đến 12h, có sự tham gia của TS. Trương Minh Huy Vũ (Giám đốc trung tâm SCIS), PGS.TS Nguyễn Minh Hoà (Phó chủ tịch Hội đồng Quy hoạch và Kiến trúc Tp.HCM, thuộc UBND Tp.HCM), TS. Huỳnh Thế Du (Giảng viên chính sách công Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright), ông Erwin Schweisshelm (Giám đốc văn phòng FES Việt Nam), và GS. Martin zur Nedden (Giám đốc Nghiên cứu và Quản lý, Viện nghiên cứu các vấn đề Đô thị Đức, nguyên Thị trưởng và thành viên thuộc Ủy ban Phát triển Xây dựng thành phố Leipzig).

 Phiên thảo luận thứ hai diễn ra vào chiều ngày 7/10, từ 13h30 đến 17h00, về vấn đề Cộng đồng, Chính trị, Nhà ở và Giao thông. Phiên thảo luận này có sự tham gia của TS. Phạm Thanh Duy (PGĐ Trung tâm Phát triển Nông thôn, HCM - USSH), PGS.TS Nguyễn Trọng Hoà (Chuyên viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM), TS. Trương Hoàng Trương (Trưởng khoa Đô thị học, HCM – USSH) và ông Renè Bormann (Trưởng nhóm làm việc: Quy hoạch thành phố, Chính sách nhà ở và xây dựng và các vấn đề về giao thông vận tải; Phòng Chính sách Kinh tế và Xã hội (WISO), Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn).



 GS. Martin zur Nedden trình bày về mô hình phát triển thành phố xã hội

và những khó khăn chính phủ Liên bang gặp phải trong quá trình xây dựng - Ảnh: SCIS


Đi vào nội dung chính của buổi thảo luận, GS. Martin zur Nedden trình bày quan điểm của chính phủ liên bang về việc phát triển đô thị bền vững. Theo đó, một đô thị phát triển bền vững phải là sự tổng hòa của năm khía cạnh : kinh tế, văn hóa, xã hội, sinh thái và tinh thần – cảm xúc của người dân. Để phối hợp nhuần nhuyễn các yếu tố nói trên, các đô thị ở Đức cũng phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như biến đổi khí hậu, vấn đề dân số, vấn đề kinh phí và vấn đề thu hút sự quan tâm của người dân. 

Ông cũng nhấn mạnh, “sự tham gia của người dân là vô cùng quan trọng trong quá trình quy hoạch phát triển đô thị”. Để giải quyết những nhu cầu bức thiết đó, nước Đức đã xây dựng mô hình thành phố xã hội. Theo đó, vai trò của các công ty xây dựng nhà ở địa phương, các hợp tác xã và chính phủ liên bang là vô cùng quan trọng. Ông cũng đề cập đến Ban quản trị địa bàn dân cư – một cơ quan riêng biệt do nhà nước tài trợ và được đặt văn phòng ở mỗi khu dân cư – với vai trò là cầu nối giữa người dân và chính quyền. 

Về mô hình thành phố thông minh, GS. Nedden đưa ra nhiều khía cạnh khác nhau của các tiếp cận. Trong đó bao gồm: Internet vạn vật, internet dữ liệu, Internet công nghệ, và Internet con người. Ông cho biết, “ở Đức, đa sốmới chỉ quan tâm đến khía cạnh công nghệ trong mô hình thành phố thông minh”. Ông cho rằng, mô hình thành phố thông minh sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển của thành phố, với điều kiện chúng ta kết hợp với việc phổ biến các phương tiện giao thông công cộng. Tuy vậy việc đưa nói lên làm một từ khoá thời thượng bao trùm lên các khía cạnh phát triển khác là một nhận thức sai lầm.


 

TS. Huỳnh Thế Du nói về chính sách công, các thách thức về giao thông, cơ sở hạ tầng trong quá trình quy hoạch ở Tp.HCM - Ảnh: SCIS


 Trong trình bày của mình, TS. Huỳnh Thế Du nói về những thách thức trong quá trình xây dựng và phát triển một thành phố đáng mơ ước. Trong đó, các vấn đề chủ chốt cần được quan tâm là ảnh hưởng của các chính sách công và thị trường trong quá trình quy hoạch đô thị, những thách thức về giao thông, các vấn đề nhà ở và những nghịch lý trong quá trình phát triển đô thị. Đồng thời, việc tái phát triển khu trung tâm thành phố cũng đang là vấn đề nan giải. Ông cho rằng, các chính sách quy hoạch ở Tp.HCM chưa phát huy hiệu quả vì còn cồng kềnh trong hệ thống quy hoạch, việc dự báo dân số cách biệt quá lớn so với thực tế, việc ước tính vốn đầu tư thiếu khả thi và chưa đánh giá được các phương án sử dụng và thay thế các phương tiện giao thông. 

Về vấn đề giao thông, ông cho biết, việc tắc nghẽn giao thông là không thể tránh khỏi ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, “việc cải thiện ở thành phố Hồ Chí Minh chưa thực sự hiệu quả trong những năm qua”, khiến vấn đề ngày càng trầm trọng. Thêm vào đó, việc quy hoạch vận tải công cộng còn nhiều bất cập. Từ những yếu tố trên, ông nêu ra một số khuyến nghị về những chính sách sắp tới cho thành phố, đơn cử như tập trung kiềm chế việc gia tăng sử dụng ô tô và quy hoạch lại vận tải công cộng, kết hợp với hệ thống tàu điện và xe buýt. Ông cũng cho rằng việc đề ra một chính sách công có tính khả thi và dễ tiếp cận là điều cần thiết. Bên cạnh đó, “cần tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng để đáp ứng như cầu dân cư ngày một gia tăng.”
 
Trong phần thảo luận, trả lời lại câu hỏi về tầm quan trọng của trình độ dân trí và mức sống của người dân, GS. Nedden cho rằng đây yếu tố vô cùng quan trọng là Người dân phải được tạo điều kiện để lên tiếng và nói ra quan điểm của mình.” Trong quá trình xây dựng thành phố thông minh, người dân và chính giới cũng cần phải có quan điểm riêng chứ không nên chạy theo sự cổ súy của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, khái niệm thành phố thông minh vẫn còn khá mơ hồ và việc xây dựng thành phố thông minh cũng đặt ra nhiều thách thức về an ninh. Khi chúng ta trở nên phụ thuộc vào công nghệ thì khả năng trở thành con tin của nó. Vì vậy cần thiết một cách tiếp cận cẩn trọng và trách nhiệm.


 

Khách mời đặt câu hỏi cho các diễn giả trong phiên thảo luận thứ nhất - Ảnh: SCIS

Tiếp tục trong phần thảo luận, phía khách mời đặt ra câu hỏi cho TS. Huỳnh Thế Du về vấn đề bảo vệ di sản trong quá trình phát triển thành phố. TS Huỳnh Thế Du cho rằng, việc phá đi các di sản bắt nguồn từ tầm nhìn trong ngắn hạn của con người và đây thực sự là một thách thức lớn cho thành phố Hồ Chí Minh. GS. Nedden thì cho biết, ở Đức, việc bảo tồn di sản đóng vai trò quan trọng vì di sản là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp người dân cảm thấy gắn bó hơn với thành phố mà mình sinh sống, đồng thời, “di sản là thứ không thể thay thế được, trong khi các tòa nhà có thể bị thay thế dễ dàng.” 

Trong phiên tọa đàm buổi chiều, ông René Bormann (FES) trình bày một báo cáo dựa trên kết quả nghiên cứu của các chuyên gia về vấn đề cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo đó, những mục tiêu đặt ra đối với nước Đức là phải làm sao để người dân ở mọi giai tầng đều có cơ hội tiếp xúc với cơ sở vật chất của đô thị, làm sao để đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu của người dân và thu hút được sự quan tâm của họ trong việc phát triển địa bàn dân cư.

Ông cũng nêu ra bốn lĩnh vực hành động bao gồm : nơi ở, cơ sở hạ tầng và dịch vụ, giao thông và sự tham gia của người dân. Trong đó, cần xây dựng nhưng khu nhà ở tiện nghi nhưng giá thuê hợp lý để đảm bảo người dân vẫn ở lại địa bàn và có khả năng chi trả. Các cơ sở hạ tầng và dịch vụ trong khu dân cư cũng phải đáp ứng được nhu cầu của người dân, đồng thời, phải được sử dụng linh hoạt.


Về giao thông, ông cho biết, “cần phải thiết kế một mạng lưới giao thông có tính liên kết và quy định mức giá hợp lý cho các phương tiện giao thông công cộng.” Cuối cùng, để người dân cùng tham gia trong quá trình thực hiện chính sách, chính quyền có nhiệm vụ thông báo và hỗ trợ người dân ở các khu dân cư này.


Trong phiên thảo luận thứ 2, PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa chia sẽ về các vấn đề trong quy hoạch đô thị tại Tp. Hồ Chí Minh - Ảnh: SCIS


Tiếp đến, PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa trình bày về các khía cạnh xã hội trong quy hoạch đô thị tại thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó, TS đề ra những mục tiêu chính thức là phải giảm ô nhiễm môi trường, giảm ngập, giảm ùn tắc giao thông, giải quyết các vấn đề việc làm, nhà ở và đảm bảo an sinh xã hội cho người dân. TS cũng cho rằng, việc quy hoạch thành phố những năm qua vẫn còn nhiều điểm chưa thỏa đáng do thiếu quan tâm đến các vấn đề xã hội.

Trong phần thảo luận, trả lời lại câu hỏi của TS. Trương Hoàng Trương về vấn đề giải quyết việc làm và cải thiện trình độ dân trí, ông Bormann cho rằng, ngay cả ở Đức, chính quyền cũng không thể đảm bảo tất cả người dân đều có việc làm hay có chất lượng cuộc sống tốt. Do đó, việc quy hoạch đô thị cần phải quan tâm đến việc tạo công ăn việc làm cho người lao động. 


Khách mời trao đổi với diễn giả trong phiên thảo luận thứ 2 - Ảnh: SCIS


TS. Trương Minh Huy Vũ cũng đặt ra câu hỏi về những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện các chính sách phát triển đô thị, đồng thời, TS băn khoăn liệu mô hình thành phố thông minh hay thành phố xã hội là một công cụ hay là một đích đến. Trả lời lại câu hỏi đó, ông Bormann cho rằng “mô hình thành phố chỉ là công cụ, mục tiêu của chúng ta là xây dựng một thành phố đáng sống với tất cả mọi người.”
 
TS. Phạm Thanh Duy cũng có câu hỏi về đô thị hóa nông thôn và thành thị. Về vấn đề này, GS. Nedden cho rằng, điều kiện xã hội ở Việt Nam và Đức hoàn toàn khác nhau và sự chuyển hóa dân cư cũng khác nhau, do đó, xu hướng phát triển cũng có sự khác biệt nhất định. Phía khách mời cũng đặt ra câu hỏi về lợi ích nhóm, điều dẫn đến những sai lầm trong quy hoạch. Về khía cạnh đó, GS. Nedden cho rằng, cần nhất là sự minh bạch trong hoạch định và thực hiện chính sách.
 
Kết lại buổi tọa đàm, TS. Trương Minh Huy Vũ cho rằng những vấn đề được thảo luận trong hai phiên họp sẽ là bài học kinh nghiệm quý báu cho thành phố Hồ Chí Minh. Ông cũng đặt vấn đề hợp tác trong năm 2017 giữa các bên để tiếp tục đào sâu đề tài này.




Kết thúc buổi workshop, diễn giả và khách mời cùng chụp hình lưu niệm -  Ảnh: SCIS

 SCIS- CSS


Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.